ความช่วยเหลือแบบให้เปล่าสำหรับการบรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่จังหวัดสงขลาจากธนาคารพัฒนาเอเชีย

          คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติและเห็นชอบตามที่กระทรวงการคลัง (กค.) เสนอ ดังนี้

          1. อนุมัติให้ กค. รับความช่วยเหลือแบบให้เปล่าจากธนาคารพัฒนาเอเชีย (Asian Development Bank ADB) จำนวน 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในนามรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย

          2. เห็นชอบร่างข้อตกลงรับความช่วยเหลือแบบให้เปล่า (Draft Grant Agreement) (ร่างข้อตกลงฯ) และเห็นชอบการระบุให้ใช้อนุญาโตตุลาการในการระงับข้อพิพาทตามเงื่อนไขที่กำหนดในเอกสารระเบียบความช่วยเหลือแบบให้เปล่า (APDRF Grant Regulations)

          3. เห็นชอบให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังหรือผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมอบหมาย เป็นผู้ลงนามในร่างข้อตกลงฯ ในนามรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย

          4. เห็นชอบแนวทางการจัดสรรเงินช่วยเหลือแบบให้เปล่า จำนวน 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จาก ADB ให้กับกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กระทรวงมหาดไทย (มท.) และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) 

          5. มอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา มท. และ พม. ร่วมกัน กำหนดหลักเกณฑ์การคัดกรองผู้มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือ

          6. มอบหมายให้ สธ. มท. และ พม. ดำเนินการในส่วนที่ได้รับมอบหมายตามข้อกำหนดภายใต้ร่างข้อตกลงฯ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยต้องดำเนินโครงการให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลา 6 เดือน นับแต่วันที่ลงนามในร่างข้อตกลงฯ พร้อมทั้งรายงานผลการดำเนินงานให้ กค. ทราบในโอกาสแรก

          สาระสำคัญ

          กค. รายงานว่า

          1. เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2568 ADB เสนอความช่วยเหลือในรูปแบบเงินให้เปล่าเร่งด่วน (Fast - tracked Grant) จากกองทุนช่วยเหลือภัยพิบัติในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก (Asia Pacific Disaster Response Fund : APDRF) สำหรับการบรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่จังหวัดสงขลาของประเทศไทย โดย กค. ได้มีหนังสือแสดงความประสงค์ขอรับการสนับสนุนถึง ADB พร้อมทั้งแต่งตั้งคณะผู้แทนฝ่ายไทยเพื่อเจรจาร่างข้อตกลงฯ และเอกสารที่เกี่ยวข้องร่วมกับ ADB ทั้งนี้ ภายหลังการเจรจาและปรับปรุงร่างข้อตกลงฯ แล้ว ได้มีการยุบสภาผู้แทนราษฎรและคณะรัฐมนตรีพ้นจากตำแหน่งทั้งคณะส่งผลให้ กค. ไม่สามารถเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบและลงนามในร่างข้อตกลงฯ ให้แล้วเสร็จได้ ต่อมาเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569 กค. ได้ยื่นความประสงค์ขอรับความช่วยเหลือแบบให้เปล่าอีกครั้ง พร้อมทั้งขอให้ ADB พิจารณาสงวนสิทธิ์ในการได้รับจัดสรรความช่วยเหลือหรือจัดสรรความช่วยเหลือในรูปแบบอื่นที่เหมาะสมให้กับประเทศไทยเพื่อบรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่จังหวัดสงขลา โดย ADB ยืนยันการให้ความช่วยเหลือแบบให้เปล่าตามที่เคยอนุมัติไว้และขยายระยะเวลาการลงนามในข้อตกลงออกไปถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2569

          2. ร่างข้อตกลงฯ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย (1) เอกสารรายละเอียดกองทุนช่วยเหลือภัยพิบัติในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก (Establishment of the APDRF) (2) เอกสารการปรับปรุงเงื่อนไขความช่วยเหลือภายใต้กองทุน APDRF (Amendment to Condition for Assistance of the APDRF) (3) เอกสารหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติ (APDRF Implementation Guidelines) และ (4) เอกสารระเบียบความช่วยเหลือแบบให้เปล่า (APDRF Grant Regulations) รวมถึงรายงานการประชุมเจรจา ข้อตกลงฯ (Aide Memoire) โดยมีสาระสำคัญ สรุปได้ ดังนี้

โดยเงินช่วยเหลือแบบให้เปล่าจากกองทุน APDRF ของ ADB สามารถนำไปใช้สนับสนุนกิจกรรมด้านการบรรเทาและฟื้นฟูภัยพิบัติในระยะฉุกเฉิน เช่น การจัดหาอุปกรณ์กู้ภัย เวชภัณฑ์ อาหาร น้ำดื่ม ระบบสุขาภิบาล และอุปกรณ์สื่อสาร การบริหารจัดการซากความเสียหายและการฟื้นฟูพื้นที่การสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ การซ่อมแซมที่อยู่อาศัยและการช่วยเหลือด้านการเงินแก่ครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ ทั้งนี้ ความช่วยเหลือแบบให้เปล่าดังกล่าวสามารถนำไปใช้ในการชำระภาษี อากร และค่าธรรมเนียมการโอนเงินที่เกิดขึ้นจากค่าใช้จ่ายสำหรับกิจกรรมที่มีสิทธิตามเงื่อนไข (Eligible Expenses) ได้เต็มจำนวน รวมถึงยังสามารถเบิกจ่ายย้อนหลัง (Retroactive Financing) ได้สูงสุดไม่เกินร้อยละ 30 ของวงเงินช่วยเหลือ ที่ ADB อนุมัติ โดยมีเงื่อนไขว่า ค่าใช้จ่ายดังกล่าวจะต้องไม่เกิดขึ้นก่อนวันที่ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน (วันที่ 25 พฤศจิกายน 2568) และหลังข้อตกลงฯ มีผลใช้บังคับ โดยการจัดซื้อจัดจ้างสามารถดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างของประเทศไทย โดยไม่ต้องขออนุมัติจาก ADB ก่อนดำเนินการ ทั้งนี้ ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ หากมีข้อพิพาทเกิดขึ้นระหว่างคู่สัญญาซึ่งไม่สามารถตกลงกันได้ จะมีการใช้อนุญาโตตุลาการ (Arbitration) เป็นเครื่องมือในการระงับข้อพิพาทดังกล่าว โดยแต่ละฝ่ายจะเป็นผู้รับผิดชอบ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีของตนเอง

          ทั้งนี้ เพื่อให้การดำเนินโครงการเงินช่วยเหลือสำหรับครัวเรือนที่มีกลุ่มเปราะบางที่ได้รับผลกระทบเป็นไปอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกองทุน APDRF จึงเห็นควรมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสงขลา มท. และสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสงขลา พม. ร่วมกันกำหนดหลักเกณฑ์การคัดกรองผู้มีสิทธิได้รับความช่วยเหลือที่มีความชัดเจนโปร่งใส และตรวจสอบได้ โดยจังหวัดสงขลาจะต้องเสนอหลักเกณฑ์ดังกล่าวให้ กค. พิจารณาให้ความเห็นชอบก่อนดำเนินการต่อไป

          3. เงินช่วยเหลือแบบให้เปล่าจาก ADB ภายใต้ร่างข้อตกลงฯ จำนวน 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นเงินที่หน่วยงานของรัฐได้รับตามโครงการช่วยเหลือหรือร่วมมือกับองค์การต่างประเทศ ซึ่งสามารถเก็บเงินไว้ใช้จ่ายได้โดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน ซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับเงินที่หน่วยงานของรัฐได้รับตามโครงการช่วยเหลือหรือร่วมมือกับรัฐบาลต่างประเทศ องค์การสหประชาชาติ ทบวงการชำนัญพิเศษแห่งสหประชาชาติองค์การระหว่างประเทศอื่นใด หรือบุคคลใด ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกำหนดขึ้น โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 มาตรา 34 วรรคสาม

          4. กค. แจ้งว่า การปฏิบัติตามร่างข้อตกลงฯ สามารถดำเนินการได้ตามกฎหมายและกฎระเบียบภายในของประเทศที่มีอยู่ในปัจจุบัน โดยไม่ต้องมีการออกหรือแก้ไขพระราชบัญญัติแต่อย่างใด ดังนั้น ร่างข้อตกลงดังกล่าวจึงไม่เข้าลักษณะเป็นหนังสือสัญญาตามมาตรา 178 วรรคสอง และวรรคสาม ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่จะต้องขอความเห็นชอบจากรัฐสภา และ กค. ได้ระบุให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังหรือผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมอบหมาย ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจลงนามโดยตำแหน่งเป็นผู้ลงนามในร่างข้อตกลงฯ ในนามรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย และเป็นไปตามแนวทางปฏิบัติที่ได้รับการยอมรับจาก ADB ซึ่งเป็นคู่ภาคีว่าไม่ต้องแสดงหนังสือมอบอำนาจเต็ม (Full Powers) นอกจากนี้ กค. จะถือปฏิบัติและกำกับดูแลการดำเนินงานของหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องให้เป็นไปตามเงื่อนไขของร่างข้อตกลงฯ และเอกสารที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัดเพื่อให้การรับและใช้จ่ายเงินช่วยเหลือแบบให้เปล่าดังกล่าวเป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใสตรวจสอบได้ และไม่ก่อให้เกิดปัญหาในการบริหารข้อตกลงต่อไป

(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล (นายกรัฐมนตรี) 23 มิถุนายน 2569

g19

Click Donate Support Web